Trump: ట్రంప్ ఇరాన్పై దాడులు రద్దు చేసినట్లు ప్రకటన... హార్మజ్ జలసంధి తెరవడానికి ఒప్పందం పురోగతి
ఒప్పందం పురోగతి
Trump: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ శనివారం రాత్రి ఇరాన్పై భారీ సైనిక దాడిని రద్దు చేసినట్లు ప్రకటించారు. మధ్యప్రాచ్యంలో మళ్లీ యుద్ధం మొదలయ్యే అంచున నుంచి వెనక్కి తగ్గారని ఆయన సోషల్ మీడియా పోస్టులో తెలిపారు. ఇది రెండు వారాల్లో రెండోసారి ఆయన ఇలా వెనక్కి తగ్గడం.
ట్రంప్ ప్రకారం ఇరాన్, ఇతర మధ్యప్రాచ్య దేశాలు సైనిక చర్య తీసుకోవద్దని కోరాయి. అలాగే ప్రపంచ చమురు, వాయు సరఫరాకు కీలకమైన హార్మజ్ జలసంధిని మళ్లీ తెరవడానికి ‘ఒప్పందం యొక్క పరిధులు’ ఏర్పడ్డాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. గత కొన్ని నెలలుగా ఇరాన్ ఈ జలసంధిని నియంత్రిస్తూ నౌకా రాకపోకలను అడ్డుకుంటోంది. దీనివల్ల ప్రపంచ ఇంధన ధరలు పెరిగి మార్కెట్లు అస్థిరంగా మారాయి.
ఫిబ్రవరి చివరలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కలిసి ఇరాన్పై యుద్ధం ప్రారంభించినప్పటి నుంచి పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగుతోంది. ట్రంప్ పదేపదే ఇరాన్ కీలక మౌలిక సదుపాయాలపై భారీ దాడి చేస్తామని బెదిరించి, తర్వాత అకస్మాత్తుగా దౌత్యపరమైన పురోగతి ఉందని చెప్పి వెనక్కి తగ్గుతున్నారు. అయితే వాస్తవానికి పెద్దగా పురోగతి కనిపించడం లేదని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాన్ని అదుపు చేయడం లేదా హార్మజ్ జలసంధిని పూర్తిగా తెరవడం ఇంకా జరగలేదు.
ఈసారి మాత్రం ముఖ్యమైన మిత్రదేశం సౌదీ అరేబియా ట్రంప్ను దాడుల నుంచి దూరం చేసేందుకు ప్రయత్నించినట్లు కనిపిస్తోంది. సౌదీ ప్రభుత్వ మీడియా ఆదివారం నివేదించిన ప్రకారం క్రౌన్ ప్రిన్స్ మొహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ ట్రంప్తో మాట్లాడి ‘ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడానికి సంభాషణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని, విస్తృత యుద్ధాన్ని నివారించాలని’ కోరారు. సౌదీ అరేబియా, యుఏఈ వంటి గల్ఫ్ దేశాలు ఇరాన్ ప్రతీకార దాడులు, ఇంధన ఎగుమతుల అంతరాయాల వల్ల ఎక్కువ నష్టపోతున్నాయి.
ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వంలో ఇరాన్, అమెరికా, ఒమన్ మధ్య హార్మజ్ జలసంధి గురించి చర్చలు జరుగుతున్నాయి. సౌదీ అరేబియా, యుఏఈ కూడా ఈ చర్చల్లో సమన్వయం చేస్తున్నాయి. అయితే ఇరాన్ ఇంకా జలసంధిపై తన పట్టును సడలించే సంకేతాలు ఇవ్వలేదు.
ట్రంప్ శుక్రవారం క్యాంప్ డేవిడ్ నుంచి మాట్లాడుతూ ఇరాన్పై మరిన్ని సైనిక చర్యలు పరిశీలిస్తున్నామని, ‘మేము వారిని చాలా కఠినంగా కొడతాం. ఏదో ఒక దశలో వారు ఇక భరించలేమని చెబుతారు’ అని అన్నారు. అమెరికా సైన్యం ప్రాంతానికి అదనపు బాంబర్లు, ఫైటర్లను పంపింది. అయితే అధ్యక్షుడి అంతరంగ వర్గంలోని చాలా మంది మళ్లీ ఉద్రిక్తత పెంచడం మంచిది కాదని భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ డ్రోన్లు, క్షిపణులను అడ్డుకునే ఇంటర్సెప్టర్ల నిల్వలు తగ్గిపోయే ప్రమాదం ఉందని అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
జూన్ చివర్లో అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరినా అది కొన్ని వారాల్లోనే కుప్పకూలింది. ఇరాన్ మళ్లీ జలసంధిని నియంత్రించడం మొదలుపెట్టింది. ఇప్పటికీ ఇరాన్ సైనిక లక్ష్యాలపై అమెరికా దాడులు కొనసాగుతున్నా, నౌకలకు సురక్షిత ప్రయాణం కల్పించలేకపోతున్నాయి.
యెమెన్లోని హౌతీలు (ఇరాన్ మద్దతు) రెడ్ సీలో కూడా దిగ్బంధనం ప్రయత్నించారు. ఈ వారం ఈజిప్టు పోర్టు వద్ద రెండు గ్యాస్ ట్యాంకర్లు (ఒకటి అమెరికా యాజమాన్యం) డ్రోన్ దాడి వల్ల మంటలు చెలరేగాయి. సూయజ్ కాలువ ప్రాంతం ఇప్పటివరకు యుద్ధం నుంచి దూరంగా ఉండేది.
ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ప్రారంభించినా ప్రస్తుతం నేరుగా పాల్గొనడం లేదు. ఇరాన్ కూడా ఇజ్రాయెల్పై దాడులు చేయడం లేదు. ఇజ్రాయెల్ రక్షణ మంత్రి ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్ ఇంధన లక్ష్యాలపై దాడి చేయాలని కోరుతున్నా అమెరికా అనుమతి ఇవ్వడం లేదని తెలిపారు.
మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధం విస్తరించే ప్రమాదం, గల్ఫ్ మిత్రదేశాల భద్రత, ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితి – ఇవన్నీ ట్రంప్, ఆయన సలహాదారులపై ఒత్తిడి పెడుతున్నాయి. ప్రస్తుతం దౌత్యపరమైన చర్చలు కొనసాగుతున్నా, హార్మజ్ జలసంధి పూర్తిగా తెరవడం, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై స్పష్టమైన పురోగతి ఇంకా కనిపించడం లేదు.
